Teatr im. Juliusza Osterwy w Lublinie

Wzniesiony w latach 1884–1886 wg projektu Karola Kozłowskiego gmach lubelskiego teatru należy do najstarszych budynków teatralnych w kraju. Inicjatorami jego budowy byli lubelscy przemysłowcy, bracia Adolf i Juliusz Frickowie, a wznieśli go „Lublinianie – sobie” ze składek społecznych na rzecz spółki cywilnej „Teatr Lubelski”. Otwarty uroczyście 6 lutego 1886 r. był wówczas jednym z najpiękniejszych i najnowocześniejszych teatrów w Europie. Bogata sztukateria i złocenia, malowane plafony westybulu i sali widowiskowej pędzla Feliksa Teplickiego, malowana reprezentacyjna kurtyna autorstwa Naramowskiego i Sandeckiego dopełniały „całości przepychu”.

 

W ciągu swojej długoletniej historii teatr lubelski nosił różne nazwy.

 

TEATR NOWY (luty – sierpień 1886)

W odróżnieniu od Teatru Starego przy ul. Jezuickiej miał to być teatr stały, ze stałym zespołem i ambitnym repertuarem, na wzór teatrów w Krakowie, Lwowie i Warszawie. Szybko okazało się, że wypełnienie 800 miejsc widowni w 40–tysięcznym mieście graniczy z cudem, jak i utrzymanie całego gmachu teatru, egzystującego tylko dzięki wpływom kasowym. W ferworze ogólnej radości „zapomniano” bowiem, że stałe teatry w Galicji i Warszawie zabezpieczone były materialnie przez dotację władz zaborczych. Józef Puchniewski, pierwszy dyrektor Teatru Nowego, który podpisał kontrakt dzierżawy na 3 lata, już w czerwcu zrezygnował z jego prowadzenia. Od nowego sezonu zmieniono więc nazwę i statut teatru, wprowadzając umowy dzierżawowe.

 

TEATR ZIMOWY (wrzesień 1886 – lipiec 1906)

Do roku 1894 dyrekcja i Towarzystwa teatralne zmieniały się co sezon, bardzo często kończąc go wcześniej niż przewidywała to umowa i przeważnie z „ujemnym saldem”. Teatr, z którym wiązano tyle nadziei coraz bardziej podupadał. Doszło nawet do tego, że sezon teatralny 1890/91 trwał zaledwie dwa miesiące – wówczas to Lublin oklaskiwał Helenę Modrzejewską. Jak się okazało, były to jej ostatnie występy na terenie Królestwa, wydany w 1895 r. najwyższy nakaz carski zabraniał jej na zawsze wjazdu w granice rosyjskie.

I oto w roku 1895 „zdarzył się cud”. Felicjan Feliński dokonał sztuki niebywałej. Był bowiem pierwszym, który przetrwał w Lublinie trzy kolejne sezony zimowe. Był to również ewenement na szeroką skalę – dotychczas żaden dyrektor nie utrzymał się na prowincji tak długo. Już pod koniec jego pierwszego sezonu mieszkańcy Lublina przyznali mu „subsydium z dobrowolnie zebranych składek”. Jak tego dokonał? Postawił na nowości i gościnne występy, do tego staranne opracowanie wystawianych sztuk, dbałość o wizualną stronę spektaklu. Wielki repertuar wystawiał jedynie wówczas, gdy udało mu się pozyskać odpowiedniego aktora. W repertuarze przeważały współczesne komedie społeczne, sztuki naturalistów i symbolistów. Wprowadził na lubelską scenę dramat niemiecki (H. Sudermann, G. Hauptmann, A. Schnitzler). Wystawił dwie odsłony zabronionej w Królestwie Balladyny J. Słowackiego (1898) – czy było to przeoczenie kancelarii Gubernatora do dziś pozostaje tajemnicą. Dyrektor dokonał także pierwszej lubelskiej „teatralizacji” DziadówA. Mickiewicza (1897). Za jego dyrekcji lubelska scena gościła kilkakrotnie Bolesława Leszczyńskiego, Mieczysława Frenkla, Gabrielę Zapolską, Józefa Kotarbińskiego, Adolfinę Zimajer, a jedną z aktorek z jego stałego zespołu była młoda Stanisława Wysocka. Niestety, mimo że opinia publiczna postulowała, aby nadal kierował on teatrem, Spółka Cywilna (właściciel teatru) uznała, że czas na „nowe twarze”.

Kolejnym dyrektorem, który postawił Teatrowi Zimowemu nową poprzeczkę był Henryk Morozowicz. Po raz pierwszy Lublinianie oglądali sztuki nieznanych tu H. Ibsena, E. Rostanda, I. Kisielewskiego, wreszcie wzbudzającego wielkie emocje St. Przybyszewskiego. Po premierze Złotego runa dyrektor ściągnął na siebie gromy krytyki. Przerażony atakami zdołał wystawić jeszcze Dla szczęściai Matkę. Nie był to repertuar dobrze widziany w mieście i Morozowicz odszedł w wyniku rozpętanej na łamach prasy „kampanii antymodernistycznej”.

Do trójki „wielkich tego okresu” zaliczyć też należy Czesława Ładosia-Wiśniewskiego, który jako pierwszy w Królestwie po złagodzeniu cenzury prewencyjnej porwał się na St. Wyspiańskiego, wystawiając w 1906 r. Wesele, co prawda okrojone przez cenzurę, i Bolesława Śmiałego. Po raz pierwszy lubelska publiczność obejrzała też zakazany dotąd w Królestwie dramat E. Bośniackiej Obrona Częstochowyi Obronę Olsztyna W. Syrokomli. Z dramaturgii obcej pojawiły się Na dnie M. Gorkiego i Brat marnotrawnyO. Wildea. Nie wystawiając chodliwych operetek i nie mogąc liczyć na wystarczające powodzenie dramatu, dyrektor dobrowolnie ustąpił ze stanowiska.

 

Aktualności

Teatralia!

Teatralia! Na wszystkie majowe spektakle przygotowaliśmy specjalną ofertę dla maturzystów i studentów – bilety w cenie 30 zł. Bilety promocyjne można nabyć wyłącznie w kasie teatru po okazaniu ważnej legitymacji szkolnej lub studenckiej. Rezerwacji można dokonywać telefonicznie pod numerem: 786 814 125 Zapraszamy na: Poskromienie złośnicy7–10 maja | Duża Scena Uciekinierki8–10 maja | Mała Scena Fly Me to the Moon15–19 maja | Mała Scena Noc śpiewa swoje pieśni15–17 maja | Duża Scena Nad Niemnem22–24 maja | Duża Scena Jak płakać w miejscach publicznych22–24 maja | Mała Scena Sposób na Alcybiadesa29 maja | Duża Scena Diabelski młyn29–30 maja | Mała Scena Kasa czynna: wt. – pt. 14:00 – 19.00sb. – nd. 16.00 – 19.00oraz na godzinę przed każdym wydarzeniem Do zobaczenia na widowni!

Więcej

Warsztat teatralny z okazji Dnia Działacza Kultury

Warsztat teatralny z okazji Dnia Działacza Kultury Jeżeli prowadzisz warsztaty lub stałe grupy teatralne w domu kultury, bibliotece – i nie tylko – i identyfikujesz się jako działacz/ka kultury; jeżeli jesteś gotowy dać kredyt zaufania dwóm wyjątkowym aktorom Teatru im. J. Osterwy i przyjść do naszego Teatru; jeżeli chcesz poznać “ludzi z branży”; jeżeli potrzebujesz zrelaksować się w doborowym towarzystwie, a przy okazji nauczyć się czegoś nowego – to wydarzenie jest właśnie dla Ciebie! Podstawowe zagadnienia związane z proponowanym warsztatem: 1. Zabawy teatralne: – rozgrzewki parateatralne, – zabawy integracyjne, – zadania rozwijające pracę w grupie. 2. Warsztat aktora: – zestawy ćwiczeń kondycyjnych, – ćwiczenia dykcyjne i głosowe, – aktor w przestrzeni, – ciało a prawda emocjonalna. 3. Rola instruktora–reżysera: – przygotowanie i dobór tekstów, – zasady pracy ze scenariuszem, – program działań reżyserskich podczas pracy nad spektaklem. Uwaga! Zakres Warsztatu zostanie dostosowany do potrzeb grupy. Aby je doprecyzować, po potwierdzeniu uczestnictwa (po 15 maja) prześlemy Państwu krótką ankietę z prośbą o jej wypełnienie. Minimalna liczba uczestników: 12 (w przypadku mniejszej liczby uczestników Organizator zastrzega sobie możliwość odwołania Warsztatu) Miejsce: Teatr im. Juliusza Osterwy w Lublinie ul. Narutowicza 17 Termin: 28 maja, godz. 13.00 – 16.00 Cena: 150 zł/os. Liczba uczestników: maksymalnie 15 osób […]

Więcej

Informacja

Na podstawie Uchwały nr CCXXXVIII/4752/2026 Zarządu Województwa Lubelskiego informujemy o zamiarze ogłoszenia konkursu na kandydata na stanowisko Dyrektora Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie:

Więcej

PRÓBUJ ŚMIAŁO

Warsztaty teatralne “Próbuj śmiało” przeznaczone są dla młodzieży w wieku 10–13 lat.  Podczas dwóch spotkań wykorzystamy różnorodne narzędzia warsztatowe aby wspólnie popracować nad rozwijaniem kreatywności, uwalnianiem emocji, przełamywaniem stresu oraz wzmacnianiem odwagi do zabierania głosu w grupie. W przyjaznej atmosferze, sprzyjającej twórczemu rozwojowi i budowaniu pewności siebie, stawimy czoła twórczym wyzwaniom. Skupimy się na zadaniach zespołowych oraz na pracy w parach. Terminy spotkań: 05.05 (wtorek), godz. 15:15-17:30 06.05 (środa), godz. 15:15-17:30  Zajęcia poprowadzi Jowita Stępniak – aktorka Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie. Miejsce rozpoczęcia: Foyer Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie Minimalna liczba uczestników: 10 (w przypadku mniejszej liczby uczestników Organizator zastrzega sobie możliwość odwołania Warsztatów)  Szczegółowe informacje dotyczące warsztatów teatralnych można uzyskać, kontaktując się z Działem edukacji: tel.: +48 81 532 42 44, wew. 108 i 109 pn.- pt. 8:00 – 16:00 @: edukacja@teatrosterwy.pl Cena: 120 zł/os. Liczba miejsc jest ograniczona Uwaga! Jeden bilet uprawnia do udziału w obu terminach Warsztatów. 

Więcej

Międzynarodowy Dzień Teatru

W Teatrze im. Juliusza Osterwy w Lublinie odbyły się dziś uroczyste obchody Międzynarodowego Dnia Teatru. W programie wydarzenia znalazły się część artystyczna, wystąpienia okolicznościowe oraz gala wręczenia nagród i wyróżnień dla osób związanych z życiem teatralnym i kulturalnym regionu. Szczególny powód do radości miał także Teatr im. Juliusza Osterwy w Lublinie. Artyści i pracownicy naszej sceny znaleźli się w gronie laureatów licznych nagród, medali, odznaczeń i wyróżnień przyznanych podczas uroczystości. Odznaka „Zasłużony dla Kultury Polskiej” Medal Pamiątkowy Województwa Lubelskiego Medal 550-lecia Województwa Lubelskiego Nagrody Kulturalne Województwa Lubelskiego z okazji Międzynarodowego Dnia Teatru Dyplomy Uznania Marszałka Województwa Lubelskiego z okazji Międzynarodowego Dnia Teatru Medal „Gloria Lublinensi” Medal „Zasłużony dla Miasta Lublin” Nagrody okolicznościowe Prezydenta Miasta Lublin Ważnym punktem gali było również wręczenie nagród przyznawanych przez Lubelski Oddział ZASP. W tym gronie znalazły się „Złota Maska” oraz „Perełka ZASP”, wyróżniające wybitne kreacje sceniczne.

Więcej

Premiera już wkrótce

W naszym Teatrze trwają przygotowania do premiery „Trans-Atlantyku” Witolda Gombrowicza – jednego z najbardziej prowokujących i niejednoznacznych tekstów w polskiej literaturze. W naszej adaptacji Gombrowicz powraca po latach do Argentyny i do własnej historii – starszy o doświadczenia, gotowy raz jeszcze zmierzyć się z pytaniami o młodość i starość, wolność jednostki oraz nieustanną walkę z formą. Spektakl staje się próbą rozliczenia – zarówno z własną biografią, jak i z relacją wobec Polski i polskości. Gombrowicz, który sam określał „Trans-Atlantyk” jako swój najbardziej patriotyczny i jednocześnie najodważniejszy utwór, stawia pytania, które dziś brzmią wyjątkowo aktualnie. Jak być Polakiem w momencie historycznego przełomu? Czy wybór między zaangażowaniem a dystansem ma jednoznaczną odpowiedź? Choć powieść operuje groteską i ironią, w naszej inscenizacji nie tracimy z pola widzenia tragizmu doświadczeń wojennych i powojennych, które stały się jej tłem. To nie jest opowieść o ucieczce od polskości, lecz próba głębokiego, nieoczywistego zmierzenia się z jej znaczeniem – bez patosu, ale z odwagą i intelektualną przenikliwością. Zapraszamy na “Trans-Atlantyk” Witolda Gombrowicza w reżyserii Łukasza Witt-Michałowskiego: Spektakl powstaje we współpracy z Centrum Kultury w Lublinie Spektakl rekomendowany Widzom od 16. roku życia. 

Więcej